Matematyka kl. IV

Wymagania na poszczególne oceny z matematyki w klasie czwartej
w roku szkolnym 2016/17

a)    Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą)
obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez których uczeń nie jest w stanie zrozumieć kolejnych zagadnień omawianych podczas lekcji i wykonywać prostych zadań nawiązujących do sytuacji z życia codziennego. Uczeń:
• dodaje liczby bez przekraczania progu dziesiątkowego,
• odejmuje liczby w zakresie 100 bez przekraczania progu dziesiątkowego,
• mnoży liczby jednocyfrowe,
• odczytuje współrzędne punktów zaznaczonych na osi liczbowej (proste przypadki),
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem dodawania, odejmowania, mnożenia,
• zamienia jednostki czasu (godziny na minuty, minuty na sekundy, kwadranse na minuty, godziny na kwadranse),
• zapisuje słownie godziny przedstawione na zegarze,
• oblicza upływ czasu, np. od 12.30 do 12.48,
• podaje czas trwania roku zwykłego i roku przestępnego (liczbę dni),
• spośród podanych liczb wybiera liczby podzielne przez 10, przez 5, przez 2,
• przedstawia drugą i trzecią potęgę za pomocą iloczynu takich samych czynników,
• oblicza wartości dwudziałaniowych wyrażeń arytmetycznych,
• odczytuje i zapisuje słownie liczby zapisane cyframi (w zakresie 1 000 000),
• zapisuje cyframi liczby podane słowami (w zakresie 1 000 000),
• mnoży i dzieli liczby zakończone zerami przez liczby jednocyfrowe,
• szacuje wynik dodawania dwóch liczb dwu- lub trzycyfrowych,
• dodaje i odejmuje pisemnie liczby z przekraczaniem kolejnych progów dziesiątkowych,
• mnoży pisemnie liczbę wielocyfrową przez liczbę jednocyfrową,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem dodawania i odejmowania pisemnego,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem mnożenia liczby wielocyfrowej przez liczbę jednocyfrową,
• rozpoznaje podstawowe figury geometryczne: punkt, odcinek, prostą,
• wskazuje punkty należące do odcinka i do prostej,
• wskazuje na rysunku proste i odcinki prostopadłe oraz równoległe,
• rysuje odcinek o podanej długości,
• rozróżnia wśród czworokątów prostokąty i kwadraty,
• rysuje prostokąty, których wymiary są wyrażone taką samą jednostką,
• rysuje kwadraty o podanych wymiarach,
• rysuje przekątne prostokątów,
• wyróżnia wśród innych figur wielokąty i podaje ich nazwy,
• wymienia różne jednostki długości,
• oblicza obwód wielokąta, którego długości boków są wyrażone taką samą jednostką,
• wybiera spośród podanych figur te, które mają oś symetrii,
• wskazuje środek, promień i średnicę koła i okręgu,
• rysuje okrąg i koło o danym promieniu i o danej średnicy,
• rysuje odcinek o podanej długości w podanej skali,
• wskazuje i nazywa: licznik, mianownik, kreskę ułamkową,
• odczytuje i zapisuje ułamki zwykłe (słownie i cyframi),
• porównuje ułamki zwykłe o jednakowych mianownikach,
• przedstawia ułamek właściwy w postaci ilorazu,
• zapisuje iloraz w postaci ułamka zwykłego,
• rozszerza i skraca ułamek zwykły przez podaną liczbę,
• dodaje i odejmuje ułamki zwykłe o jednakowych mianownikach bez przekraczania jedności,
• odczytuje i zapisuje ułamek dziesiętny,
• dodaje i odejmuje ułamki dziesiętne sposobem pisemnym,
• mierzy i porównuje pola figur za pomocą kwadratów jednostkowych,
• wymienia podstawowe jednostki pola,
• wskazuje przedmioty, które mają kształt: prostopadłościanu, sześcianu, graniastosłupa, walca, stożka, kuli,
• wymienia podstawowe jednostki objętości.
b)    Wymagania podstawowe (na ocenę dostateczną)
obejmują wiadomości stosunkowo łatwe do opanowania, przydatne w życiu codziennym, bez których nie jest możliwe kontynuowanie dalszej nauki. Uczeń (oprócz spełnienia wymagań koniecznych):
• zaznacza podane liczby naturalne na osi liczbowej,
• dodaje i odejmuje liczby w zakresie 100 z przekraczaniem progu dziesiątkowego,
• stosuje prawa łączności i przemienności dodawania,
• oblicza składnik, gdy jest podana suma i drugi składnik (w zakresie 100),
• oblicza odjemną, gdy jest podany odjemnik i różnica (w zakresie 100),
• oblicza odjemnik, gdy jest podana odjemna i różnica (w zakresie 100),
• oblicza jeden czynnik, gdy dany jest drugi czynnik i iloczyn (w zakresie 100),
• oblicza dzielną, gdy dane są dzielnik i iloraz (w zakresie 100),
• oblicza dzielnik, gdy dane są dzielna i iloraz (w zakresie100),
• wymienia dzielniki danej liczby dwucyfrowej,
• wykonuje dzielenie z resztą (w zakresie 100),
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem dzielenia lub dzielenia z resztą,
• dzieli liczbę dwucyfrową przez liczbę jednocyfrową (w zakresie 100),
• oblicza upływ czasu, np. od 14.29 do 15.25,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z wykorzystaniem obliczeń kalendarzowych i zegarowych,
• przypisuje podany rok do odpowiedniego stulecia,
• oblicza kwadrat i sześcian liczby naturalnej,
• zapisuje iloczyn takich samych dwóch lub trzech czynników za pomocą potęgi,
• podaje przykłady liczb podzielnych przez 10, przez 5, przez 2,
• wybiera spośród podanych liczb liczby podzielne przez 9, przez 3,
• odczytuje i zapisuje słownie liczby zapisane cyframi,
• zapisuje cyframi liczby podane słowami, zapisuje słownie i cyframi kwoty złożone z banknotów i monet o podanych nominałach,
• mnoży i dzieli liczby z zerami na końcu,
• oblicza wartości trójdziałaniowych wyrażeń arytmetycznych,
• szacuje wynik odejmowania dwóch liczb (dwucyfrowych, trzycyfrowych),
• mnoży pisemnie przez liczby dwucyfrowe,
• mnoży pisemnie liczby zakończone zerami,
• dzieli pisemnie liczby wielocyfrowe przez liczby jednocyfrowe,
• sprawdza poprawność wykonanych działań,
• rysuje prostą równoległą i prostą prostopadłą do danej prostej
• rozwiązuje elementarne zadania z wykorzystaniem własności boków i kątów prostokąta i kwadratu,
• podaje liczbę przekątnych w wielokącie,
• zamienia jednostki długości, np. metry na centymetry, centymetry na milimetry,
• rysuje osie symetrii figury,
• podaje zależność między promieniem a średnicą koła i okręgu,
• oblicza wymiary figur geometrycznych i obiektów w skali wyrażonej niewielkimi liczbami naturalnymi,
• oblicza w prostych przypadkach rzeczywistą odległość na podstawie mapy ze skalą mianowaną,
• zamienia ułamki niewłaściwe na liczby mieszane,
• zamienia liczby mieszane na ułamki niewłaściwe,
• dodaje ułamki zwykłe do całości,
• odejmuje ułamki zwykłe od całości,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem dodawania i z zastosowaniem odejmowania ułamków zwykłych o jednakowych mianownikach,
• mnoży ułamek zwykły przez liczbę naturalną bez przekraczania jedności,
• porównuje ułamki dziesiętne,
• mnoży i dzieli ułamki dziesiętne przez 10, 100, 1000,
• zamienia ułamek dziesiętny na ułamek zwykły, a ułamek zwykły na ułamek dziesiętny,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem dodawania i odejmowania ułamków dziesiętnych,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem mnożenia i dzielenia ułamków dziesiętnych przez 10, 100, 1000,
• oblicza pole prostokąta i kwadratu, których wymiary są wyrażone tą samą jednostką,
• rozwiązuje elementarne zadania tekstowe z zastosowaniem obliczania pola i obwodu prostokąta,
• opisuje prostopadłościan i sześcian, wskazując wierzchołki, krawędzie, ściany,
• opisuje graniastosłup, wskazując ściany boczne, podstawy, krawędzie, wierzchołki,
• mierzy objętość sześcianu sześcianem jednostkowym.
c)    Wymagania rozszerzające (na o cenę dobrą)
obejmują wiadomości i umiejętności o średnim stopniu trudności, które są przydatne na kolejnych poziomach kształcenia. Uczeń (oprócz spełnienia wymagań koniecznych i podstawowych):
• dodaje i odejmuje w pamięci liczby naturalne z przekraczaniem progu dziesiątkowego,
• mnoży w pamięci liczby jednocyfrowe przez liczby dwucyfrowe (w zakresie 100),
• rozwiązuje zadania z wykorzystaniem mnożenia i dzielenia,
• wykonuje obliczenia zegarowe i kalendarzowe,
• rozwiązuje zadania z zastosowaniem cech podzielności przez 10, przez 5, przez 2,
• oblicza wartości wielodziałaniowych wyrażeń arytmetycznych,
• zapisuje i odczytuje liczby wielocyfrowe, w których kilkakrotnie występuje cyfra zero,
• rozwiązuje typowe zadania tekstowe z zastosowaniem mnożenia i dzielenia liczb zakończonych zerami,
• mnoży pisemnie liczby wielocyfrowe,
• korzysta z obliczeń pisemnych do wyznaczenia odjemnej, gdy są podane odjemnik i różnica,
• korzysta z obliczeń pisemnych do wyznaczenia odjemnika, gdy są podane odjemna i różnica,
• rozwiązuje typowe zadania tekstowe z zastosowaniem dodawania, odejmowania i mnożenia przez liczby jednocyfrowe sposobem pisemnym,
• rysuje odcinek równoległy i odcinek prostopadły do danego odcinka,
• wymienia własności boków i kątów prostokąta i kwadratu,
• rysuje wielokąty spełniające określone warunki,
• oblicza długość boku prostokąta przy danym obwodzie i drugim boku,
• rysuje figurę mającą dwie osie symetrii,
• oblicza rzeczywiste wymiary obiektów, znając ich wymiary w podanej skali,
• zaznacza na osi liczbowej ułamki zwykłe i dziesiętne,
• dodaje lub odejmuje liczby mieszane o takich samych mianownikach,
• porównuje ułamki zwykłe o takich samych licznikach,
• rozwiązuje zadania, wykorzystując rozszerzanie i skracanie ułamków zwykłych,
• rozwiązuje zadania z zastosowaniem dodawania i odejmowania ułamków zwykłych o jednakowych mianownikach oraz mnożenia ułamków zwykłych przez liczby naturalne,
• zamienia liczby mieszane na ułamki dziesiętne,
• porządkuje ułamki dziesiętne według podanych kryteriów,
• rozwiązuje zadania z zastosowaniem dodawania i odejmowania ułamków dziesiętnych,
• rozwiązuje zadania z zastosowaniem mnożenia i dzielenia ułamków dziesiętnych przez 10, 100, 1000,
• zamienia jednostki długości i masy z wykorzystaniem ułamków dziesiętnych,
• oblicza pole prostokąta, którego wymiary podano w różnych jednostkach,
• szacuje wymiary oraz pole powierzchni określonych obiektów,
• rysuje figurę o danym polu,
• rysuje rzut sześcianu.
d)    Wymagania dopełniające (na ocenę bardzo dobrą)
obejmują wiadomości i umiejętności złożone, o wyższym stopniu trudności, wykorzystywane do rozwiązywania zadań problemowych. Uczeń (oprócz spełnienia wymagań koniecznych, podstawowych i rozszerzających);
• ustala jednostkę na osi liczbowej na podstawie podanych współrzędnych punktów,
• rozwiązuje nietypowe zadania tekstowe,
• wyznacza liczbę naturalną, znając jej kwadrat, np. 25, 49,
• oblicza wartość wielodziałaniowego wyrażenia arytmetycznego, również z zastosowaniem działań pisemnych,
• stosuje cechy podzielności przy wyszukiwaniu liczb spełniających dany warunek,
• rozwiązuje zadania z zastosowaniem cech podzielności przez 9 i przez 3,
• rozwiązuje nietypowe zadania tekstowe z zastosowaniem mnożenia i dzielenia liczb zakończonych zerami,
• rozwiązuje nietypowe zadania tekstowe z wykorzystaniem własności wielokątów, koła i okręgu,
• rysuje figurę symetryczną z zadanymi osiami symetrii,
• dobiera skalę do narysowanych przedmiotów,
• wyznacza rzeczywistą odległość między obiektami na planie i na mapie, posługując się skalą mianowaną i liczbową,
• porównuje liczby mieszane z ułamkami niewłaściwymi,
• doprowadza ułamki do postaci nieskracalnej,
• zamienia liczby mieszane na ułamki dziesiętne metodą rozszerzania,
• rozwiązuje zadania tekstowe z zastosowaniem zamiany ułamków,
• oblicza odjemnik, gdy różnica i odjemna są podane w postaci ułamków dziesiętnych,
• oblicza obwód kwadratu przy danym polu,
• rozwiązuje zadania tekstowe wymagające obliczenia pola kwadratu lub prostokąta,
• rysuje rzut prostopadłościanu i graniastosłupa,
• określa objętość prostopadłościanu za pomocą sześcianów jednostkowych,
• rozwiązuje zadania tekstowe wymagające wyznaczenia objętości brył zbudowanych z sześcianów jednostkowych,
• porównuje własności graniastosłupa z własnościami ostrosłupa.
e)    Wymagania wykraczające (na ocenę celującą) – stosowanie znanych wiadomości i umiejętności w sytuacjach trudnych, nietypowych, złożonych.